خونریزی مختصر هنگام مسواک زدن، بوی بد دهان یا قرمز شدن لثه ممکن است در نگاه اول مشکل مهمی به نظر نرسد؛ بهخصوص اگر درد خاصی هم وجود نداشته باشد. اما بیماریهای لثه همیشه با درد شدید شروع نمیشوند و بعضی از علائم ساده میتوانند اولین نشانه تغییراتی باشند که در صورت ادامهدار شدن، بافتهای نگهدارنده دندان را درگیر میکنند.
بیماری لثه معمولاً از التهاب سطحی لثه یا ژنژیویت آغاز میشود. در این مرحله، تشخیص و رسیدگی زودهنگام اهمیت زیادی دارد. اگر التهاب ادامه پیدا کند، در برخی افراد بیماری میتواند به پریودنتیت برسد؛ وضعیتی که علاوه بر لثه، بافت و استخوان اطراف دندان را نیز درگیر میکند و در مراحل پیشرفته ممکن است باعث لقشدن و حتی از دست رفتن دندان شود. انجمن دندانپزشکی آمریکا نیز پریودنتیت را بیماری التهابی بافتهای نگهدارنده دندان معرفی میکند که کنترلنشدن آن میتواند به تخریب این ساختارها منجر شود.
برای انجام انواع درمان های دندان و خدمات زیبایی دندان لازم است حتما پیش از اقدام به دندانپزشک مراجعه نمایید و تمامی موارد فوق را با او بررسی کنید تا صحت لازم برای فعالیت هایی درمانی و زیبایی دندان را داشته باشید. کلینیک دندانپزشکی ایرانادنت در مشهد با ارائه تمامی خدمات درمانی در معاینات پیش از درمان در این مرکز شما را برای داشتن سلامت کامل دندان و دهان همراهی کی کند.
التهاب لثه از کجا شروع میشود؟
یکی از عوامل اصلی بیماریهای شایع لثه، تجمع پلاک میکروبی در اطراف دندان و خط لثه است. اگر پلاک بهطور منظم با مسواک و تمیزکردن فضای بین دندانها حذف نشود، محیط مناسبی برای فعالیت باکتریها ایجاد میشود و لثه ممکن است ملتهب شود.
در مرحله ژنژیویت معمولاً هنوز آسیب جدی به استخوان نگهدارنده دندان ایجاد نشده است. به همین دلیل توجه به علائم این مرحله اهمیت زیادی دارد. لثههای قرمز، متورم یا حساس، خونریزی هنگام مسواک زدن یا استفاده از نخ دندان و بوی بد دهان از نشانههایی هستند که میتوانند با التهاب لثه همراه باشند.
نکته مهم این است که نبود درد به معنی سالم بودن لثه نیست. برخی بیماریهای پریودنتال ممکن است مدت قابل توجهی بدون درد شدید پیشرفت کنند.
خونریزی لثه؛ علامتی که نباید عادی تلقی شود
بعضی افراد خونریزی هنگام مسواک زدن را به حساس بودن لثه یا فشار مسواک نسبت میدهند و برای مدت طولانی آن را نادیده میگیرند. اگرچه خونریزی لثه دلایل مختلفی دارد، تکرار آن میتواند یکی از نخستین علائم بیماری لثه باشد.
اگر لثه بهطور مداوم هنگام مسواک، نخ دندان یا خوردن غذاهای نسبتاً سفت خونریزی میکند، بهتر است علت آن بررسی شود. NHS نیز خونریزی، قرمزی، تورم و درد لثه را از علائمی میداند که مراجعه به دندانپزشک را توجیه میکنند.
مسواک نزدن به دلیل خونریزی نیز معمولاً راهحل مناسبی نیست؛ زیرا باقی ماندن پلاک میتواند شرایط لثه را بدتر کند. روش صحیح مسواک زدن و تمیزکردن فضای بین دندانها باید متناسب با وضعیت دهان و توصیه دندانپزشک انجام شود.
عقب نشینی لثه و بلندتر دیده شدن دندانها
اگر احساس میکنید بخشی از دندانها نسبت به گذشته بلندتر به نظر میرسند، ممکن است با تحلیل یا عقبنشینی لثه روبهرو باشید. در این وضعیت، بخشی از سطح ریشه که قبلاً توسط لثه پوشیده شده بود نمایان میشود.
عقبنشینی لثه دلایل مختلفی دارد و همیشه به معنی پریودنتیت نیست؛ برای مثال روش نامناسب مسواک زدن نیز میتواند در بعضی افراد نقش داشته باشد. با این حال، تحلیل لثه در کنار خونریزی، تورم، بوی بد دهان یا لقشدن دندان نیازمند بررسی دقیقتر است. CDC نیز عقب رفتن لثه از سطح دندان را در کنار سایر نشانهها از علائم بیماری پریودنتال معرفی میکند.
بوی بد دهان مداوم فقط یک مشکل ظاهری نیست
بوی بد دهان میتواند در اثر خشکی دهان، بعضی مواد غذایی، سیگار، پوسیدگی دندان یا عوامل دیگر ایجاد شود؛ اما اگر این مشکل با مسواک زدن و رعایت بهداشت دهان برطرف نمیشود، بیماری لثه نیز یکی از مواردی است که باید مورد بررسی قرار گیرد.
در بیماریهای پریودنتال، تجمع پلاک و باکتری در اطراف و زیر خط لثه میتواند با بوی نامطبوع یا طعم ناخوشایند مداوم در دهان همراه شود. بنابراین استفاده مداوم از دهانشویه یا خوشبوکننده بدون پیدا کردن علت اصلی، ممکن است فقط نشانه را موقتاً پنهان کند.
لقشدن دندان زنگ خطر جدیتری است
دندان دائمی سالم نباید بدون علت مشخص لق شود. زمانی که پریودنتیت پیشرفت میکند، بافتها و استخوانی که دندان را در جای خود نگه میدارند ممکن است آسیب ببینند. نتیجه این فرایند در مراحل پیشرفته میتواند افزایش حرکت دندان، تغییر موقعیت آن و در نهایت از دست رفتن دندان باشد.
لقشدن یا جابهجایی دندان، ایجاد فاصله جدید میان دندانها، تغییر نحوه قرار گرفتن دندانها هنگام بستن فک و درد هنگام جویدن از نشانههایی هستند که بهتر است در اولین فرصت بررسی شوند. منابع معتبر دندانپزشکی نیز لقشدن دندان را یکی از علائم مراحل پیشرفتهتر بیماری لثه معرفی میکنند.
چه افرادی بیشتر باید مراقب بیماری لثه باشند؟
کیفیت بهداشت دهان نقش مهمی در سلامت لثه دارد، اما تنها عامل مؤثر نیست. برخی شرایط میتوانند احتمال ابتلا یا شدت بیماری پریودنتال را افزایش دهند.
مصرف دخانیات یکی از عوامل خطر مهم است. همچنین افرادی که دیابت دارند، بهویژه در صورت کنترل نامناسب قند خون، باید توجه بیشتری به وضعیت لثههای خود داشته باشند. سابقه خانوادگی، برخی تغییرات هورمونی، بعضی داروها و شرایطی که بر پاسخ ایمنی بدن اثر میگذارند نیز ممکن است در وضعیت لثه مؤثر باشند.
بنابراین دو نفر با عادات بهداشتی مشابه لزوماً وضعیت یکسانی از نظر بیماری لثه نخواهند داشت و ارزیابی فردی توسط دندانپزشک اهمیت دارد.
چه زمانی باید به دندانپزشک مراجعه کرد؟
یک بار خونریزی جزئی لثه الزاماً به معنی بیماری شدید نیست، اما تکرار علائم را نباید ماهها نادیده گرفت. خونریزی مداوم، تورم و قرمزی لثه، بوی بد دهان پایدار، عقب رفتن لثه، حساسیت جدید دندانها، درد هنگام جویدن، ترشح چرک و بهویژه لقشدن دندان از مواردی هستند که نیاز به بررسی دارند.
دندانپزشک با معاینه دهان و لثه و در صورت نیاز بررسی عمق فضای اطراف دندان و تصاویر رادیوگرافی میتواند مشخص کند آیا مشکل محدود به التهاب سطحی لثه است یا بافتهای نگهدارنده دندان نیز درگیر شدهاند.
در مراکزی مانند کلینیک دندانپزشکی ایرانادنت نیز معاینه، جرمگیری و اقدامات پیشگیرانه برای پوسیدگی و بیماریهای لثه در مجموعه خدمات دندانپزشکی پیشگیرانه قرار گرفته است. اصل مهم این است که درمان متناسب با علت و مرحله بیماری انتخاب شود و صرفاً برطرف کردن ظاهری علائم هدف نباشد.
آیا میتوان جلوی از دست رفتن دندان را گرفت؟
در بسیاری از موارد، تشخیص زودهنگام بیماری لثه شانس کنترل آن و حفظ دندانها را افزایش میدهد. درمان با توجه به شدت بیماری متفاوت است و ممکن است از اصلاح بهداشت دهان و جرمگیری حرفهای تا درمانهای تخصصیتر پریودنتال را شامل شود.
مسواک زدن منظم با روش صحیح، تمیز کردن فضای بین دندانها، ترک دخانیات، کنترل بیماریهایی مانند دیابت و مراجعه دورهای به دندانپزشک از اقداماتی هستند که در حفظ سلامت لثه اهمیت دارند.
جمعبندی
مسیر بیماری لثه معمولاً یکشبه از التهاب ساده به لقشدن دندان نمیرسد. همین موضوع فرصتی برای شناسایی علائم اولیه فراهم میکند. خونریزی مکرر، قرمزی و تورم، بوی بد دهان مداوم، عقب رفتن لثه و تغییر وضعیت دندانها پیامهایی هستند که بهتر است جدی گرفته شوند.
هرچه بیماری لثه زودتر تشخیص داده شود، امکان کنترل آن و جلوگیری از آسیب بیشتر به بافتهای نگهدارنده دندان بیشتر خواهد بود. بنابراین منتظر درد شدید یا لقشدن دندان نمانید؛ گاهی یک علامت کوچک، بهترین زمان برای پیشگیری از یک مشکل بزرگتر است.
این مقاله یک رپورتاژ اگهی است . مسئولیت محتوا و خدمات بر عهده سفارش دهنده است و مجله پزشکی دکتر حصارکی مسئولیتی در این خصوص ندارد.
دکتر حصارکی، پزشک متخصص و پژوهشگر حوزه سلامت و پزشکی، با بیش از ۱۵ سال تجربه حرفهای در درمان بیماران، آموزش پزشکی و پژوهشهای علمی، به عنوان یکی از منابع معتبر و قابل اعتماد در حوزه سلامت شناخته میشود. دکتر حصارکی همواره تلاش کرده است با انتشار مقالات علمی، راهنماییهای پزشکی و مطالب آموزشی، دانش پزشکی را به زبان ساده و قابل فهم برای عموم مردم ارائه دهد.
تخصص و زمینه فعالیت
پزشکی عمومی و تخصصی با تمرکز بر پیشگیری و درمان بیماریها
پژوهش و نگارش مقالات علمی و آموزشی پزشکی
آموزش و مشاوره سلامت به بیماران و جامعه
ارائه تحلیلها و مطالب بهروز در حوزه پزشکی و سلامت
تجربه حرفهای
دکتر حصارکی طی سالها فعالیت خود در مطب، بیمارستانها و مراکز تحقیقاتی، تجارب گستردهای در مراقبتهای بالینی، تشخیص بیماریها و آموزش پزشکی کسب کرده است. مقالات و مطالب آموزشی او در مجلات معتبر علمی و پلتفرمهای پزشکی منتشر شده و همواره با تکیه بر منابع علمی معتبر و استانداردهای پزشکی تهیه میشوند.
اعتبار و رویکرد حرفهای
تمامی مطالب منتشر شده توسط دکتر حصارکی بر پایه شواهد علمی، مطالعات معتبر و تجربه بالینی تهیه میشوند. او با رعایت استانداردهای اخلاق حرفهای پزشکی و اصول دقیق علمی، همواره اطلاعاتی قابل اعتماد و معتبر در اختیار خوانندگان قرار میدهد.
ارتباط با نویسنده
خوانندگان میتوانند پرسشها، نظرات و پیشنهادات خود را مستقیماً با دکتر حصارکی از طریق ایمیل dr.hesarki@drhesarki.ir در میان بگذارند.
دکتر حصارکی – همراه مطمئن شما در مسیر سلامت و دانش پزشکی.
Leave a Reply