متخصصان مغز و اعصاب هشدار میدهند بسیاری از افرادی که دچار سکته هشداردهنده یا حمله ایسکمیک گذرا (TIA) میشوند، در سه ماه بعد با سکته مغزی واقعی روبهرو خواهند شد. مشکل اینجاست که علائم این وضعیت خطرناک اغلب در عرض چند دقیقه از بین میروند و همین کوتاهی زمان باعث میشود افراد آن را جدی نگیرند. شناخت این نشانهها میتواند جان شما یا اطرافیانتان را نجات دهد.
سکته هشداردهنده چیست و چرا باید آن را فوری جدی گرفت؟
سکته هشداردهنده که در پزشکی با نام حمله ایسکمیک گذرا (TIA) شناخته میشود، وضعیتی است که در آن علائم عصبی ناگهانی ظاهر میشوند اما پس از مدت کوتاهی خودبهخود برطرف میگردند و آسیب دائمی مغزی ایجاد نمیکنند. این بیخطری ظاهری اما کاملاً فریبنده است، زیرا این وضعیت اغلب هشداری جدی برای وقوع سکته مغزی واقعی در آینده نزدیک محسوب میشود.
آمارها نشان میدهند که حدود یکپنجم افرادی که سکته هشداردهنده را تجربه میکنند، در ۹۰ روز بعد دچار سکته مغزی خواهند شد و خطر در ۴۸ ساعت اول پس از این حمله به بالاترین حد خود میرسد. به همین دلیل، متخصصان تأکید میکنند که به جای استفاده از اصطلاح «مینیسکته»، باید از واژه سکته هشداردهنده استفاده کرد تا فوریت و خطر جدی آن روشن باشد.
سکته مغزی یکی از علل اصلی مرگومیر در جهان است. حدود ۸۵ درصد سکتهها از نوع ایسکمیک هستند که در آن خونرسانی به بخشی از مغز کاهش مییابد یا قطع میشود و ۱۵ درصد دیگر هموراژیک هستند که در اثر پارگی یک رگ خونی در مغز رخ میدهند.
علائم سکته هشداردهنده؛ نشانههایی که نباید نادیده گرفته شوند
علائم سکته هشداردهنده دقیقاً مشابه سکته مغزی است. برای به خاطر سپردن آسان این نشانهها، متخصصان الگوی BE FAST را پیشنهاد میکنند:
- B (تعادل): از دست دادن ناگهانی تعادل، سرگیجه یا مشکل در راه رفتن
- E (بینایی): تاری دید، دوبینی یا از دست دادن ناگهانی بینایی در یک یا هر دو چشم
- F (صورت): افتادگی یک سمت صورت یا نامتقارن شدن لبخند
- A (بازو): ضعف یا بیحسی ناگهانی در یک دست یا یک سمت بدن
- S (گفتار): لکنت زبان، نامفهوم شدن صحبت یا مشکل در درک گفتار دیگران
- T (زمان): زمان تماس فوری با اورژانس؛ هر دقیقه از دست رفته میتواند به معنای آسیب بیشتر به مغز باشد
نکته مهم اینکه گاهی تنها یکی از این علائم ظاهر میشود و همین یک علامت نیز کافی است تا فوراً به اورژانس مراجعه کنید. در لحظه بروز علائم، هیچ راهی برای پیشبینی اینکه مشکل برطرف میشود یا به سکته دائمی تبدیل میگردد وجود ندارد.
چرا علائم سکته هشداردهنده اغلب نادیده گرفته میشوند؟
مشکل اساسی اینجاست که علائم سکته هشداردهنده معمولاً بسیار زود از بین میروند. اغلب این حملات کمتر از یک ساعت و معمولاً فقط چند دقیقه طول میکشند؛ حتی ممکن است تنها ۳۰ تا ۶۰ ثانیه باشند. همین کوتاهی زمان باعث میشود افراد تصور کنند مشکل برطرف شده و نیازی به پیگیری نیست.
این تصور کاملاً اشتباه است. سکته هشداردهنده مانند زنگ خطری است که هشدار میدهد یک سکته بزرگتر در راه است. نادیده گرفتن این هشدار میتواند عواقب جبرانناپذیری به دنبال داشته باشد.
در صورت مشاهده علائم سکته هشداردهنده چه باید کرد؟
متخصصان تأکید میکنند که به محض مشاهده هر یک از علائم ذکر شده:
- فوراً با اورژانس تماس بگیرید و منتظر برطرف شدن علائم نمانید
- در بیمارستان صریحاً به کادر درمان بگویید که احتمال سکته را میدهید
- اگر امکان مراجعه فوری به اورژانس وجود ندارد، هرچه سریعتر به پزشک مراجعه کنید؛ نه چند روز بعد
تأخیر در مراجعه میتواند بسیار خطرناک باشد، زیرا بسیاری از سکتههای مغزی واقعی در ساعات یا روزهای بعد از سکته هشداردهنده رخ میدهند.
عوامل خطر و راههای پیشگیری از سکته هشداردهنده
شناخت و کنترل عوامل خطر میتواند احتمال وقوع سکته هشداردهنده و سکته مغزی را به میزان قابل توجهی کاهش دهد. مهمترین این عوامل عبارتند از:
- فشار خون بالا که مهمترین عامل خطر محسوب میشود
- کلسترول بالا، دیابت کنترلنشده و بیماریهای قلبی
- سیگار کشیدن، کمتحرکی و تغذیه ناسالم
کنترل این عوامل با کمک پزشک، ورزش منظم، تغذیه سالم، ترک سیگار و مصرف منظم داروهای تجویزی میتواند خطر را به شدت کاهش دهد. سکته هشداردهنده شاید سریع بگذرد، اما هشداری جدی برای وقوع سکته مغزی است. شناخت علائم و مراجعه فوری به پزشک میتواند از آسیب دائمی یا حتی مرگ جلوگیری کند.
دکتر حصارکی، متخصصی مجرب و دلسوز در حوزه سلامت، با تجربه و دانش گسترده خود، آماده ارائه بهترین خدمات درمانی به شماست. ایشان با رویکردی بیمارمحور و استفاده از دانش روز، همواره در تلاش برای بهبود حال بیماران و ارائه مشاورههای پزشکی دقیق و قابل اعتماد هستند.
Leave a Reply