سل یکی از شناختهشدهترین بیماریهای عفونی جهان است، اما مسیر ابتلا به آن برای همه افراد یکسان نیست. آنچه تعیین میکند بدن تا چه اندازه در برابر این بیماری آسیبپذیر باشد، تنها تماس با عامل بیماری نیست، بلکه مجموعهای از عوامل فردی و وضعیت سلامت نیز در این میان نقش دارند.
سیستم ایمنی؛ خط مقدم دفاع در برابر سل
برخلاف تصور بسیاری از افراد، احتمال ابتلا به سل تنها به تماس با فرد بیمار محدود نمیشود. شرایط جسمی، وضعیت سیستم ایمنی و برخی ویژگیهای فردی میتوانند احتمال ابتلا را افزایش یا کاهش دهند. دکتر جلیل راشدی، متخصص بیوشیمی بالینی دانشگاه علوم پزشکی تبریز، در گفتوگو با ایسنا درباره اینکه چرا برخی افراد پس از تماس با عامل بیماری سل مبتلا میشوند اما برخی دیگر هرگز به این بیماری دچار نمیشوند، اظهار کرد که ابتلا به سل تنها به تماس با عامل بیماریزا وابسته نیست، بلکه قدرت سیستم ایمنی، زمینه ژنتیکی، وضعیت تغذیه و برخی بیماریهای زمینهای نیز در این موضوع نقش دارند. هرچه سیستم ایمنی فرد قویتر باشد، احتمال کنترل عامل بیماری و جلوگیری از بروز سل بیشتر خواهد بود.
وی درباره بیماریها و شرایطی که خطر ابتلا به سل را افزایش میدهند، افزود که بیماریهایی مانند دیابت، ضعف سیستم ایمنی، سوءتغذیه، کمخونی و برخی بدخیمیها میتوانند توان دفاعی بدن را کاهش دهند و خطر ابتلا به سل را افزایش دهند. افرادی که این شرایط را دارند باید با رعایت تغذیه مناسب، کنترل بیماریهای زمینهای، انجام معاینات دورهای و مراجعه بهموقع در صورت بروز علائم، از سلامت خود بیشتر مراقبت کنند.
تشخیص سریع و درمان بهموقع؛ کلید قطع زنجیره انتقال
دکتر سید رضا مودب، متخصص میکروبشناسی دانشگاه علوم پزشکی تبریز، در گفتوگو با ایسنا درباره نحوه انتقال بیماری سل گفت که این بیماری از طریق قطرات تنفسی حاوی باکتری مایکوباکتریوم توبرکلوزیس منتقل میشود و افرادی که تماس نزدیک و طولانیمدت با بیمار مبتلا دارند، بیش از دیگران در معرض خطر قرار میگیرند. البته سالمندان، افراد دارای ضعف سیستم ایمنی و مبتلایان به برخی بیماریهای زمینهای نیز حساسیت بیشتری نسبت به ابتلا دارند.
وی تأکید کرد که تشخیص زودهنگام بیماران و شناسایی افرادی که در معرض خطر بیشتری قرار دارند، نقش بسیار مهمی در کنترل بیماری دارد. هرچه بیماری سریعتر تشخیص داده شود و درمان زودتر آغاز شود، احتمال انتقال آن به دیگران و بروز عوارض کاهش خواهد یافت. وی همچنین مطرح کرد که کنترل بیماری سل تنها با درمان بیماران امکانپذیر نیست، بلکه افزایش آگاهی عمومی، مراجعه بهموقع افراد دارای علائم، رعایت اصول بهداشتی و تکمیل دوره درمان نیز از مهمترین اقدامات برای جلوگیری از گسترش این بیماری در جامعه به شمار میرود.
شناسایی ۹ عامل خطر مهم؛ گامی برای پیشگیری مؤثرتر
پژوهشگران دانشگاه علوم پزشکی تبریز در یک مطالعه مروری، مهمترین عوامل خطر ابتلا به سل را شناسایی کردند. بررسی یافتههای این پژوهش نشان داد که سالمندی، جنسیت مرد، عوامل ژنتیکی و اپیژنتیکی، ضعف سیستم ایمنی، دیابت، بدخیمیها، سوءتغذیه، کمخونی و بارداری از مهمترین عوامل خطر میزبان در ابتلا به سل هستند. این عوامل میتوانند با ایجاد التهاب، اختلال در عملکرد ژنهای مرتبط با سیستم ایمنی، تغییر در بیان ژنها، افزایش فعالیت عامل بیماریزا، تضعیف ایمنی سلولی و فعال شدن مجدد عفونت نهفته سل، خطر بروز بیماری را افزایش دهند.
این تحقیق که جزئیات کامل آن در مقالهای با شناسه معتبر منتشر شده است، نشان میدهد که شناسایی منبع عفونت، تشخیص افراد پرخطر و درمان بهموقع بیماران، نقش مؤثری در کاهش مرگومیر ناشی از سل و کنترل این بیماری در جامعه دارد. پژوهشگران تأکید میکنند شناخت دقیق عوامل خطر ابتلا به سل میتواند به پیشگیری مؤثرتر، تشخیص زودهنگام و مدیریت بهتر این بیماری کمک کند.
دکتر حصارکی، پزشک متخصص و پژوهشگر حوزه سلامت و پزشکی، با بیش از ۱۵ سال تجربه حرفهای در درمان بیماران، آموزش پزشکی و پژوهشهای علمی، به عنوان یکی از منابع معتبر و قابل اعتماد در حوزه سلامت شناخته میشود. دکتر حصارکی همواره تلاش کرده است با انتشار مقالات علمی، راهنماییهای پزشکی و مطالب آموزشی، دانش پزشکی را به زبان ساده و قابل فهم برای عموم مردم ارائه دهد.
تخصص و زمینه فعالیت
پزشکی عمومی و تخصصی با تمرکز بر پیشگیری و درمان بیماریها
پژوهش و نگارش مقالات علمی و آموزشی پزشکی
آموزش و مشاوره سلامت به بیماران و جامعه
ارائه تحلیلها و مطالب بهروز در حوزه پزشکی و سلامت
تجربه حرفهای
دکتر حصارکی طی سالها فعالیت خود در مطب، بیمارستانها و مراکز تحقیقاتی، تجارب گستردهای در مراقبتهای بالینی، تشخیص بیماریها و آموزش پزشکی کسب کرده است. مقالات و مطالب آموزشی او در مجلات معتبر علمی و پلتفرمهای پزشکی منتشر شده و همواره با تکیه بر منابع علمی معتبر و استانداردهای پزشکی تهیه میشوند.
اعتبار و رویکرد حرفهای
تمامی مطالب منتشر شده توسط دکتر حصارکی بر پایه شواهد علمی، مطالعات معتبر و تجربه بالینی تهیه میشوند. او با رعایت استانداردهای اخلاق حرفهای پزشکی و اصول دقیق علمی، همواره اطلاعاتی قابل اعتماد و معتبر در اختیار خوانندگان قرار میدهد.
ارتباط با نویسنده
خوانندگان میتوانند پرسشها، نظرات و پیشنهادات خود را مستقیماً با دکتر حصارکی از طریق ایمیل dr.hesarki@drhesarki.ir در میان بگذارند.
دکتر حصارکی – همراه مطمئن شما در مسیر سلامت و دانش پزشکی.
Leave a Reply