پشت هر پیوند موفق، یک اهدای عضو ایثارگرانه قرار دارد؛ با این حال آمارهای رسمی نشان می‌دهد در ایران هر دو تا سه ساعت یک بیمار پیش از آنکه فرصت دریافت عضو مناسب را پیدا کند، جان خود را از دست می‌دهد. این بحران خاموش که سالانه جان سه تا چهار هزار نفر را می‌گیرد، حالا با ورود جدی صنعت دارو به چرخه فرهنگ‌سازی، ابعاد جدیدی پیدا کرده است.
ضرورت هم‌افزایی برای کاهش آمار مرگ در صف اهدای عضو
کارشناسان حوزه سلامت معتقدند پیوند اعضا تنها یک فرایند پزشکی نیست، بلکه زنجیره‌ای پیچیده از همکاری‌هاست. رئیس اداره پیوند وزارت بهداشت و انجمن اهدای عضو ایرانیان در نشستی مشترک با فعالان صنعت دارو، بر لزوم تقویت این زنجیره تأکید کردند. ایران علی‌رغم داشتن رتبه نخست در اهدای عضو در آسیا و دارا بودن مراکز شاخص جهانی مانند مرکز پیوند کبد شیراز، همچنان با چالش کمبود اعضای اهدایی مواجه است.
سن شایع مرگ مغزی در ایران ۲۰ تا ۴۰ سال است و تصادفات جاده‌ای یکی از اصلی‌ترین عوامل آن به شمار می‌روند که سالانه جان هزاران نفر را می‌گیرد.
تنها حدود یک‌سوم از افرادی که قابلیت اهدای عضو دارند، در نهایت به مرحله اهدا می‌رسند که این موضوع مستقیماً با عدم آگاهی خانواده‌ها و تردید در پذیرش واقعیت «مرگ مغزی» مرتبط است.
داروهای پیوندی؛ حلقه مفقوده در توسعه فرهنگ اهدای عضو
ورود شرکت‌های دارویی به میدان فرهنگ‌سازی برای اهدای عضو، رویکردی نوین است که هدف آن پر کردن شکاف بین نیاز بیماران و ظرفیت‌های پیوند است. مدیران شرکت‌های دارویی تأکید دارند که تأمین داروهای پس از پیوند، تنها بخشی از مسئولیت آن‌هاست و آگاهی‌رسانی درباره پیوند اعضا می‌تواند به نجات جان هزاران نفر منجر شود.
این هم‌افزایی میان نهادهای آموزشی، تیم‌های درمانی و تأمین‌کنندگان دارو، نویدبخش تسهیل مسیر برای بیماران نیازمندی است که در لیست انتظار هستند. در حال حاضر، زیرساخت‌های لازم برای ثبت‌نام در سامانه اهدای عضو و دریافت کارت، بسیار ساده‌سازی شده است تا تردیدها در لحظات حساس برای خانواده‌های اهداکنندگان کاهش یابد.
تفاوت کلیدی کما و مرگ مغزی در فرایند پیوند اعضا
یکی از موانع اصلی در مسیر افزایش اهدای عضو، ابهام ذهنی خانواده‌ها درباره تمایز میان «کما» و «مرگ مغزی» است. متخصصان بر این نکته تأکید دارند که در کما، ساختار مغز حفظ شده و امید به بازگشت وجود دارد، اما در مرگ مغزی، تخریب سلول‌های مغز قطعی و غیرقابل‌بازگشت است. در چنین وضعیتی، حتی اگر ضربان قلب با دستگاه‌های پیشرفته حمایتی ادامه یابد، فرد به زندگی باز نخواهد گشت.
امید به نجات بیماران در صف انتظار، به ثبت رسمی تمایل افراد به اهدای عضو بستگی دارد؛ اقدامی که نه‌تنها از نظر اخلاقی یک ایثار بزرگ محسوب می‌شود، بلکه در زمان وقوع حادثه، بار سنگین تصمیم‌گیری را از دوش خانواده‌ها برمی‌دارد. با توجه به ذخیره مناسب داروهای پیوند در کشور، تلاش‌های فعلی بر افزایش رضایت خانواده‌ها برای اهدا و در نتیجه کاهش تقاضا برای پیوندهای پرهزینه و دشوار متمرکز شده است.
مطالب مرتبط
- محاصره دریایی ایران و زنجیره تأمین دارو؛ وقتی اختلال در تجارت جهانی به سلامت مردم می‌رسد
- کشت شاهدانه صنعتی و شقایق براکتئاتوم در ایران با مجوز رسمی قانونی شد
- ابعاد تازه از پرونده فوت نوزادان در بیمارستان میبد و آغاز تحقیقات قضایی
- چرا حمل‌ونقل به یکی از حلقه‌های حیاتی زنجیره تأمین دارو تبدیل شده است؟
دکتر حصارکی، پزشک متخصص و پژوهشگر حوزه سلامت و پزشکی، با بیش از ۱۵ سال تجربه حرفه‌ای در درمان بیماران، آموزش پزشکی و پژوهش‌های علمی، به عنوان یکی از منابع معتبر و قابل اعتماد در حوزه سلامت شناخته می‌شود. دکتر حصارکی همواره تلاش کرده است با انتشار مقالات علمی، راهنمایی‌های پزشکی و مطالب آموزشی، دانش پزشکی را به زبان ساده و قابل فهم برای عموم مردم ارائه دهد.
تخصص و زمینه فعالیت
پزشکی عمومی و تخصصی با تمرکز بر پیشگیری و درمان بیماری‌ها
پژوهش و نگارش مقالات علمی و آموزشی پزشکی
آموزش و مشاوره سلامت به بیماران و جامعه
ارائه تحلیل‌ها و مطالب به‌روز در حوزه پزشکی و سلامت
تجربه حرفه‌ای
دکتر حصارکی طی سال‌ها فعالیت خود در مطب، بیمارستان‌ها و مراکز تحقیقاتی، تجارب گسترده‌ای در مراقبت‌های بالینی، تشخیص بیماری‌ها و آموزش پزشکی کسب کرده است. مقالات و مطالب آموزشی او در مجلات معتبر علمی و پلتفرم‌های پزشکی منتشر شده و همواره با تکیه بر منابع علمی معتبر و استانداردهای پزشکی تهیه می‌شوند.
اعتبار و رویکرد حرفه‌ای
تمامی مطالب منتشر شده توسط دکتر حصارکی بر پایه شواهد علمی، مطالعات معتبر و تجربه بالینی تهیه می‌شوند. او با رعایت استانداردهای اخلاق حرفه‌ای پزشکی و اصول دقیق علمی، همواره اطلاعاتی قابل اعتماد و معتبر در اختیار خوانندگان قرار می‌دهد.
ارتباط با نویسنده
خوانندگان می‌توانند پرسش‌ها، نظرات و پیشنهادات خود را مستقیماً با دکتر حصارکی از طریق ایمیل dr.hesarki@drhesarki.ir در میان بگذارند.
دکتر حصارکی – همراه مطمئن شما در مسیر سلامت و دانش پزشکی.
