متخصصان تغذیه: کمآبی تنها عامل گرمازدگی نیست / زنان باردار، سالمندان و کودکان در معرض خطر بیشتر
گرمازدگی یکی از مهمترین مخاطرات فصل تابستان است که میتواند سلامت افراد را بهویژه در روزهای گرم و مرطوب به خطر بیندازد. متخصصان تغذیه معتقدند که با رعایت اصول سادهای در تغذیه، مصرف مایعات و اصلاح سبک زندگی، میتوان احتمال بروز این عارضه را تا حد زیادی کاهش داد. در این گزارش، توصیههای کلیدی متخصصان درباره الگوی غذایی مناسب، نوشیدنیهای مفید، علائم کمآبی و مراقبت از گروههای حساس ارائه شده است.
الگوی غذایی مناسب؛ راهی ساده برای پیشگیری از گرمازدگی
فرهاد غیبی، متخصص تغذیه، با اشاره به نقش تغذیه در پیشگیری از گرمازدگی، تأکید کرد که رعایت یک الگوی غذایی متناسب با فصل تابستان، علاوه بر حفظ سلامت بدن، خطر ابتلا به این عارضه را نیز کاهش میدهد. وی گفت که در روزهای گرم به دلیل افزایش تعریق، آب و املاح بدن بیشتر از دست میرود و در صورت جبران نشدن این کمبود، احتمال بروز گرمازدگی افزایش مییابد.
به گفته این متخصص، در فصل تابستان بهتر است افراد از غذاهای سبک استفاده کنند و مصرف غذاهای سرخکردنی، چرب، گوشت قرمز و غذاهای پرادویه را کاهش دهند. در مقابل، استفاده از گوشتهای سفید مانند مرغ و ماهی، لبنیات کمچرب و غذاهای سبک، انتخاب مناسبتری برای این فصل است. وی با تأکید بر اهمیت مصرف مایعات، افزود که نوشیدن آب نباید به احساس تشنگی موکول شود و افراد باید از صبح تا شب در فواصل منظم آب و مایعات مصرف کنند تا بدن دچار کمآبی نشود.
نوشیدنیهای مفید و مضر در روزهای گرم
غیبی با اشاره به اینکه نوشیدنیهای حاوی کافئین مانند چای پررنگ، قهوه، نسکافه، نوشابههای انرژیزا و برخی نوشابههای گازدار به دلیل افزایش دفع آب بدن، میتوانند خطر گرمازدگی را افزایش دهند، توصیه کرد که مصرف آنها محدود شود. در مقابل، مصرف متعادل میوهها و سبزیجات تازه، بهویژه هندوانه، خیار، کاهو و کلم که آب فراوانی دارند، به تأمین تدریجی آب بدن کمک میکند و احتمال کمآبی را کاهش میدهد. همچنین استفاده از دوغ کمنمک، آبدوغخیار و سایر غذاهای سبک و خنک میتواند گزینه مناسبی برای روزهای گرم باشد.
علائم گرمازدگی و اقدامات اولیه
وی با اشاره به علائم گرمازدگی، اظهار کرد که تعریق شدید، سرگیجه، سردرد، ضعف و بیحالی از علائم اولیه هستند، اما در موارد شدید، دمای بدن به بیش از ۴۰ درجه سانتیگراد میرسد و پوست فرد به جای تعریق، خشک و داغ میشود که این وضعیت یک اورژانس پزشکی محسوب میشود. در مواجهه با فرد گرمازده، او باید بلافاصله به محیطی خنک یا سایه منتقل شود و با استفاده از کمپرس آب سرد روی پیشانی، گردن و زیر بغل، دمای بدن کاهش یابد.
گروههای حساس؛ زنان باردار، سالمندان و کودکان
شیوا هوجقانی، متخصص تغذیه و رژیمدرمانی، با اشاره به اینکه زنان باردار و مادران شیرده در روزهای گرم سال بیش از سایر افراد در معرض کمآبی بدن قرار دارند، اظهار داشت که کمآبی در دوران بارداری ممکن است با افت فشار خون، سرگیجه و حتی انقباضات زودرس رحمی همراه باشد و در مادران شیرده نیز کاهش مایعات بدن میتواند به طور موقت حجم شیر را کاهش دهد. وی تأکید کرد که زنان باردار روزانه به حدود ۲.۳ تا سه لیتر مایعات و مادران شیرده به حدود سه تا ۳.۸ لیتر مایعات نیاز دارند و نباید نوشیدن آب را به احساس تشنگی موکول کنند.
لیلا رضازاده، متخصص علوم تغذیه و رژیمدرمانی، نیز با تأکید بر اینکه کمآبی بدن یکی از عوامل مهم در ایجاد و تشدید گرمازدگی است، اما تنها عامل نیست، خاطرنشان کرد که گرمازدگی نتیجه اختلال در تنظیم دمای بدن در شرایطی مانند قرار گرفتن طولانیمدت در گرما، رطوبت بالا، فعالیت شدید و کاهش توانایی بدن برای دفع حرارت است. وی افزود که سالمندان به دلیل کاهش احساس تشنگی و تغییرات فیزیولوژیک، در معرض خطر بیشتری هستند و کودکان نیز به دلیل نسبت بیشتر سطح بدن به وزن، سریعتر دچار کمآبی میشوند.
نکات کلیدی برای پیشگیری از گرمازدگی
- مصرف آب و مایعات بهطور منظم و پیش از احساس تشنگی
- پرهیز از نوشیدنیهای کافئیندار، شیرین و گازدار
- استفاده از میوهها و سبزیجات آبدار مانند هندوانه، خیار و طالبی
- پوشیدن لباسهای نخی، گشاد و روشن
- خودداری از حضور در فضای باز بین ساعات ۱۱ تا ۱۶
- توجه ویژه به گروههای حساس (زنان باردار، شیرده، سالمندان و کودکان)
اگر علائمی مانند تب بالا، بیحالی شدید، انقباضات رحمی در زنان باردار یا کاهش حرکات جنین مشاهده شد، مراجعه فوری به پزشک یا مراکز درمانی ضروری است و نباید این علائم را نادیده گرفت.
دکتر حصارکی، پزشک متخصص و پژوهشگر حوزه سلامت و پزشکی، با بیش از ۱۵ سال تجربه حرفهای در درمان بیماران، آموزش پزشکی و پژوهشهای علمی، به عنوان یکی از منابع معتبر و قابل اعتماد در حوزه سلامت شناخته میشود. دکتر حصارکی همواره تلاش کرده است با انتشار مقالات علمی، راهنماییهای پزشکی و مطالب آموزشی، دانش پزشکی را به زبان ساده و قابل فهم برای عموم مردم ارائه دهد.
تخصص و زمینه فعالیت
پزشکی عمومی و تخصصی با تمرکز بر پیشگیری و درمان بیماریها
پژوهش و نگارش مقالات علمی و آموزشی پزشکی
آموزش و مشاوره سلامت به بیماران و جامعه
ارائه تحلیلها و مطالب بهروز در حوزه پزشکی و سلامت
تجربه حرفهای
دکتر حصارکی طی سالها فعالیت خود در مطب، بیمارستانها و مراکز تحقیقاتی، تجارب گستردهای در مراقبتهای بالینی، تشخیص بیماریها و آموزش پزشکی کسب کرده است. مقالات و مطالب آموزشی او در مجلات معتبر علمی و پلتفرمهای پزشکی منتشر شده و همواره با تکیه بر منابع علمی معتبر و استانداردهای پزشکی تهیه میشوند.
اعتبار و رویکرد حرفهای
تمامی مطالب منتشر شده توسط دکتر حصارکی بر پایه شواهد علمی، مطالعات معتبر و تجربه بالینی تهیه میشوند. او با رعایت استانداردهای اخلاق حرفهای پزشکی و اصول دقیق علمی، همواره اطلاعاتی قابل اعتماد و معتبر در اختیار خوانندگان قرار میدهد.
ارتباط با نویسنده
خوانندگان میتوانند پرسشها، نظرات و پیشنهادات خود را مستقیماً با دکتر حصارکی از طریق ایمیل dr.hesarki@drhesarki.ir در میان بگذارند.
دکتر حصارکی – همراه مطمئن شما در مسیر سلامت و دانش پزشکی.
Leave a Reply