داروی تزریقی لناکاپاویر که در کارآزماییهای بالینی اثربخشی نزدیک به ۱۰۰ درصد در پیشگیری از ابتلا به HIV نشان داده، بهعنوان یکی از مهمترین دستاوردهای چهار دهه مبارزه با این ویروس شناخته میشود. با این حال، قیمت بالا و اختلاف بر سر دسترسی، مانع استفاده گسترده از آن شده است.
به گزارش خبرنگار ما، برای نخستین بار در چهار دهه مبارزه با ویروس HIV، دارویی معرفی شده که میتواند خطر ابتلا به این ویروس را تقریباً به صفر برساند. لناکاپاویر که توسط شرکت Gilead Sciences تولید شده، در کارآزماییهای بالینی نشان داده که با تنها دو تزریق در سال، تقریباً به طور کامل از ابتلا به HIV پیشگیری میکند؛ حتی در افرادی که در معرض خطر بالای آلودگی قرار دارند .
اثربخشی خیرهکننده؛ انقلابی در پیشگیری از HIV
بر اساس مرور سیستماتیک کاکرین که نتایج کارآزماییهای بالینی را ارزیابی کرده، لناکاپاویر در مقایسه با داروهای خوراکی روزانه (PrEP)، منجر به کاهش قابل توجه در عفونتهای جدید HIV میشود. به بیان دقیقتر، از هر ۷۰ نفری که لناکاپاویر را به جای PrEP خوراکی دریافت میکنند، از عفونت HIV در یک نفر پیشگیری میشود . این دارو که به دسته جدیدی از داروها به نام «مهارکنندههای کپسید» تعلق دارد، با هدف قرار دادن پوسته محافظ ویروس، از تکثیر و گسترش آن در بدن جلوگیری میکند .
لناکاپاویر همچنین در مقایسه با PrEP خوراکی، عوارض جانبی جدی کمتری ایجاد میکند و تفاوتی اندک تا عدم تفاوت در عوارض جانبی کلی یا خطر مرگومیر دارد. تنها عارضه جانبی بارزتر آن، واکنشهای خفیف تا متوسط در محل تزریق است .
چالش بزرگ؛ دسترسی ناعادلانه به داروی نجاتبخش
با وجود اثربخشی چشمگیر، بزرگترین مانع پیش روی این دستاورد علمی، نه خود دارو، بلکه دسترسی بیماران به آن است. در آمریکا، هر دوز این دارو حدود ۱۴ هزار دلار قیمت دارد. اگرچه شرکت گیلیاد مجوز تولید نسخههای ژنریک این دارو را با قیمت حدود ۴۰ دلار برای ۱۲۰ کشور کمدرآمد و با درآمد متوسط صادر کرده است ، بسیاری از کشورهای آمریکای لاتین از این طرح بهرهمند نشدهاند.
کشورهایی مانند برزیل، مکزیک، آرژانتین و پرو که از کانونهای مهم شیوع HIV هستند و حتی در انجام مطالعات بالینی این دارو مشارکت داشتهاند، به دلیل قرار گرفتن در گروه کشورهای «با درآمد متوسط رو به بالا»، واجد شرایط دریافت نسخه ارزان نیستند؛ در حالی که توان پرداخت قیمتهای آمریکا را نیز ندارند.
در کنفرانس بینالمللی ایدز که در ریودوژانیرو برگزار شد، فعالان حوزه سلامت با شعارهایی مانند «طمع شرکتهای دارویی جان انسانها را میگیرد» به سیاست قیمتگذاری این دارو اعتراض کردند. وزیر بهداشت برزیل نیز اعلام کرد مذاکرات با شرکت گیلیاد به نتیجه نرسیده، زیرا قیمت پیشنهادی این شرکت حدود ۱۰ برابر بیشتر از مبلغی است که کشورهایی مانند اندونزی و تایلند پرداخت میکنند.
- لناکاپاویر: دو تزریق در سال، اثربخشی نزدیک به ۱۰۰ درصد در پیشگیری از HIV
- چالش اصلی: اختلاف قیمت ۱۰ برابری بین کشورهای در حال توسعه و قیمت جهانی دارو
رقبای جدید و چشمانداز آینده
در همین حال، برزیل همکاری با شرکتهای دیگر را برای تولید داروهای مشابه آغاز کرده است. یکی از این گزینهها، داروی خوراکی Alimatravir است که ماهانه یک بار مصرف میشود و هنوز در مرحله سوم کارآزمایی بالینی قرار دارد. همچنین برزیل اعلام کرده داروی تزریقی Cabotegravir که هر دو ماه یکبار تزریق میشود، تا پایان سال جاری وارد برنامه ملی پیشگیری از HIV خواهد شد .
بر اساس آمار UNAIDS، برخلاف بسیاری از مناطق جهان، موارد جدید ابتلا به HIV در آمریکای لاتین از سال ۲۰۱۰ تاکنون ۲۵ درصد افزایش یافته است؛ در حالی که در آفریقای جنوب صحرا این میزان ۶۲ درصد کاهش داشته است. کارشناسان معتقدند اگر تولید و دسترسی به لناکاپاویر افزایش یابد، این دارو میتواند نقش مهمی در کنترل همهگیری جهانی HIV ایفا کند.
دکتر حصارکی، پزشک متخصص و پژوهشگر حوزه سلامت و پزشکی، با بیش از ۱۵ سال تجربه حرفهای در درمان بیماران، آموزش پزشکی و پژوهشهای علمی، به عنوان یکی از منابع معتبر و قابل اعتماد در حوزه سلامت شناخته میشود. دکتر حصارکی همواره تلاش کرده است با انتشار مقالات علمی، راهنماییهای پزشکی و مطالب آموزشی، دانش پزشکی را به زبان ساده و قابل فهم برای عموم مردم ارائه دهد.
تخصص و زمینه فعالیت
پزشکی عمومی و تخصصی با تمرکز بر پیشگیری و درمان بیماریها
پژوهش و نگارش مقالات علمی و آموزشی پزشکی
آموزش و مشاوره سلامت به بیماران و جامعه
ارائه تحلیلها و مطالب بهروز در حوزه پزشکی و سلامت
تجربه حرفهای
دکتر حصارکی طی سالها فعالیت خود در مطب، بیمارستانها و مراکز تحقیقاتی، تجارب گستردهای در مراقبتهای بالینی، تشخیص بیماریها و آموزش پزشکی کسب کرده است. مقالات و مطالب آموزشی او در مجلات معتبر علمی و پلتفرمهای پزشکی منتشر شده و همواره با تکیه بر منابع علمی معتبر و استانداردهای پزشکی تهیه میشوند.
اعتبار و رویکرد حرفهای
تمامی مطالب منتشر شده توسط دکتر حصارکی بر پایه شواهد علمی، مطالعات معتبر و تجربه بالینی تهیه میشوند. او با رعایت استانداردهای اخلاق حرفهای پزشکی و اصول دقیق علمی، همواره اطلاعاتی قابل اعتماد و معتبر در اختیار خوانندگان قرار میدهد.
ارتباط با نویسنده
خوانندگان میتوانند پرسشها، نظرات و پیشنهادات خود را مستقیماً با دکتر حصارکی از طریق ایمیل dr.hesarki@drhesarki.ir در میان بگذارند.
دکتر حصارکی – همراه مطمئن شما در مسیر سلامت و دانش پزشکی.
Leave a Reply